Wikipedia:Strona główna
Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:
…który pomnik (na zdjęciu) jest najwyższym pomnikiem maryjnym w Europie?
…jak rozwijała się komiksologia w Polsce?
…dlaczego żydowski filozof Lewi ben Gerson był oskarżany o herezję?
…czym jest Wikibase (obok logo) i w jaki sposób korzystają z niego Wikidane?
…gdzie w Krakowie w latach 1918–1922 mieszkała błogosławiona Aniela Salawa?
…kto startował w wyborach na gubernatora, obiecując m.in. wprowadzenie odliczenia tańców erotycznych od podatku?
…że zakochana w Stanisławie Wokulskim Helena Stawska stanowi w Lalce pozytywną alternatywę dla Izabeli Łęckiej, której Wokulski nie potrafi dostrzec?
Inwazja Rosji na Ukrainę • wojna Izraela z Hamasem • wojna Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem
- Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymali Henri B. Kagan i Kensō Soai za odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej (7 października)
- Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki otrzymał Francis Halzen za kluczowy wkład w powstanie IceCube Neutrino Observatory oraz odkrycie neutrin wysokiej energii pochodzenia astrofizycznego (6 października)
- Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny otrzymali Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel (na zdjęciu) za odkrycia dotyczące światłoczułych kanałów jonowych i optogenetyki (5 października)
- Fatima al-Mansuri jako pierwsza kobieta w historii objęła urząd premiera Maroka (29 września)
Zmarli: Eva Marie Saint • George Fenton • Jeffrey Archer • Cheikh Hamidou Kane • Anatolij Kaszpirowski • Biljana Plavšić • Margaret Hamilton (na zdjęciu)
9 października: imieniny obchodzą m.in.: Aaron, Ginter i Sybilla; Światowy Dzień Poczty
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1201 – urodził się francuski teolog Robert de Sorbon, kapelan, a następnie spowiednik Ludwika IX, fundator Sorbony
- 1841 – zmarł niemiecki architekt Karl Friedrich Schinkel, jeden z wybitniejszych twórców klasycyzmu w Królestwie Prus
- 1846 – urodził się polski malarz Maksymilian Gierymski, brat malarza Ignacego Aleksandra Gierymskiego, prekursor realizmu w malarstwie polskim, przedstawiciel szkoły monachijskiej
- 1921 – urodził się polski poeta, dramaturg i prozaik Tadeusz Różewicz (na zdjęciu)
- 1936 – urodziła się polska poetka i autorka tekstów piosenek Agnieszka Osiecka, redaktorka Polskiego Radia, autorka skeczów dla STS oraz sztuk scenicznych
- 1986 – w londyńskim Her Majesty’s Theatre odbyła się premiera musicalu Upiór w operze Andrew Lloyd Webbera
- 2006 – zmarł polski piosenkarz, poeta, kompozytor i malarz Marek Grechuta (na zdjęciu pomniki Marka Grechuty i Agnieszki Osieckiej na Wzgórzu Uniwersyteckim w Opolu)
Demon siedzący – obraz olejny Michaiła Wrubla z 1890 roku, jedno z dzieł rosyjskiego symbolizmu. Tematyka Demona zainteresowała Wrubla już w 1875 roku, gdy po lekturze libretta opery Antona Rubinsteina Demon pisał do siostry o jej silnym, tragicznym wydźwięku. Obraz przedstawia melancholijnego Demona o androgynicznych rysach, który pogrążony w zadumie, ukazany jest w deformowanej, ekspresyjnej formie. Postać Demona łączy w sobie cechy siły i delikatności. Dzieło nawiązuje do poematu Michaiła Lermontowa, w którym pojawiają się motywy samotności, duchowego rozdarcia oraz wykluczenia. Wrubel wykorzystuje w dziele ornamentację oraz deformację ciała, a także zoomorficzne elementy. Całość obrazu jest bogata w symbolikę, która odzwierciedla wewnętrzny konflikt oraz samotność przedstawionej postaci. Dzieło znajduje się w zbiorach Galerii Tretiakowskiej w Moskwie. Czytaj więcej…
Opięta – rodzaj roślin z rodziny toinowatych. Obejmuje 128 gatunków występujących na obszarze od Azji Południowej i południowych Chin przez Azję Południowo-Wschodnią po Melanezję i północno-wschodnią Australię. Wiele gatunków roślin zaliczanych do tego rodzaju tworzy zmodyfikowane, tarczowate lub dzbaneczkowate liście, które zasiedlane są przez mrówki. W roślinach obecny jest kwas salicylowy. Opięty wykorzystywane są jako rośliny lecznicze oraz uprawiane jako rośliny ozdobne. W Indonezji liście Dischidia imbricata stosowane są zewnętrznie po podgrzaniu na urazy stóp, a także w oparzeniach, ranach oraz malinicy. W tradycyjnej medycynie chińskiej napary z suszonych całych roślin z gatunku D. chinensis stosuje się w przypadku gruźlicy, zapalenia oskrzeli oraz krztuśca. Czytaj więcej…