Бүген 2026 елның 9 октябрь көне (Җомга) – Вакыт 01:22 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бу көнне ... (9 октябрь)

Бразилиядә — җиңел атлетика һәм пасторлар, Угандада — бәйсезлек, Халыкара почта, Халыкара йомырка көне

1921 — күренекле татар шагыйре Дәрдемәнд бакыйлыкка күчә.
1927 — татар театр режиссеры Празат Исәнбәт туа.
1935 — татар композиторы Илдус Якупов дөньяга килә.
1941 — әдәбият галиме Әнвәр Шәрипов дөньяга килә.
1966 — Бөекбританиянең элекке премьер-министры Дэвид Кэмерон туа.
1997 — татар җырчысы Габдулла Рәхимкулов вафат була.
2006 — Төньяк Корея атом коралының беренче сынавы.
2009 — АКШ президенты Барак Обама Нобель премиясенә лаек була.
2010 — татар җырчысы, Татарстан һәм Башкортстанның халык артисты Фәридә Кудашева вафат була.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Сарматлар (бор. грек Σαρμάται, лат. Sarmatae) — Тиса һәм Дунай елгасыннан Арал диңгезенә (хәзерге Украина, Русия һәм Казакъстан чикләре) кадәр су аралыгының дала районнарында иртә Тимер гасыр (VI—IV гг.) азагында яшәгән иран телле күчмә кабиләләрдән торган халык.

Сарматларны беренче тапкыр Геродот телгә алган, алар скиф егетләренә кияүгә чыккан амазонкалардан туган, дип хәбәр итә. Икенче фараз буенча Авеста тарихында чагылган Траэтаон улларының берсе белән бәйләнелә. Сарматларның дини-гыйбадәт күзаллауларында хайван, бигрәк тә, сарык тәкәсе образы күренекле урын били. Сарматларның меңнәрчә еллар яшәгәнлегенә бердәнбер һәйкәл булып 5-7 метр биеклегендәге күп санлы курганнар тора.

XVI гасыр уртасыннан поляк гуманистлары поляк шляхтасы, грек һәм рим этнографиясеннән билгеле булган борынгы дала халкы сарматлардан барлыкка килгән дигән фикерен әйтә башлый.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Урта Идел буенда бердәнбер ел буе эшләүче стационар дельфинарий — Чаллыда.
Кече Мөхәммәтшин урамы Зур Мөхәммәтшин урамыннан ике тапкыр озынрак.
Тукай районы гербында арыслан сурәте ясалган.
«ССРБның спорт остасы» булган 4 бертуган татар кызы Свердлауда туган.
ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә Норвегиянең ике фьорды кергән.
Шашка уйнаучы начар күрүчеләр өчен махсус такта һәм шашкалар бар.
Казанда 1 600 дән артык урамның өчесенең генә исеме архитекторлар хөрмәтенә аталган.
Дөньяда санлы мәгълүматның күләме 2013 елгы 4,4 зеттабайттан 2020 елда 44 зеттабайтка кадәр үсәчәк.
18 яшьлек ике егетнең берсенең исеме белән Казанда урам аталган, икенчесе — атылган.
Поляр түгәрәк артындагы шәһәрдә поляр көн 49, ә төн — 61 тәүлек дәвам итә.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Космик очыш йә галәми очыш дип космос буйлап сәяхәт итү атала.

Планетаның атмосферасыннан читтә космос киңлекләрен автоматик һәм идарә ителгән космик аппаратлар ярдәмендә тикшерү белән космонавтика шөгыйльләнә.

Җир белән космос арасында төгәл чикләр юк, Халыкара авиация федерациясе ул чикне шартлы рәвештә Җир өслегеннән 100 км биеклек дип билгеләде. Бу биеклектә очу өчен беренче космик тизлеккә ия булырга кирәк, очыш аэродинамик булудан туктап орбиталь буларак дәвам итә.

Җирнең беренче ясалма иярчене космоска 1957 елның 4 октябрендә очыртыла.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Сайланган cоңгы портал:		Интернет
Сайланган cоңгы исемлек:		Халыкара истәлекле период

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 62 415 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 86 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы