Баш бит

Башҡорт Википедияһына рәхим итегеҙ! 300-ләп телдәге ирекле интернет энциклопедияның башҡортса бүлегендә 64 307 мәҡәлә бар. Уны төҙөүҙә һәр кем ҡатнаша ала. Һеҙҙе лә берҙәм ирекмәндәр ғаиләһенә саҡырабыҙ! Welcome to the Embassy! * Добро пожаловать в Посольство!

Порталдар Башҡортостан Башҡортостан шәхестәре Башҡортостан ауылдары Фән География Тарих Техника Йәмғиәт Ислам Яңы портал: Башҡорт әҙәбиәте Әүҙем порталдар: Башҡорт әҙәбиәте, Бөрйән, Салауат, Нуриман райондары

Көн рәсеме Һайланған мәҡәлә «Әлисәнең Сәйерстандағы мажаралары» (ингл. Alice’s Adventures in Wonderland, урыҫса йышыраҡ «Алиса в Стране чудес» тип атайҙар) — 1865 йылда Льюис Кэрролл псевдонимы менән яҙған атаҡлы инглиз яҙыусыһы һәм Оксфорд университеты Крайст Чёрч колледжының математика профессоры Чарлз Латвидж Додсон тарафынан яҙылған әкиәт. Кэрролл Әлисә исемле ҡыҙыҡайҙың йорт ҡуяны өңөнә осоп төшөүе һәм уның сәйер илдә шаҡ ҡатырғыс мажараларға тарыуы тарихын һөйләй. Элис был әкиәтте Кэрроллдың үҙенә яҙып биреүен үтенә, бер аҙҙан ҡулъяҙма әҙер ҙә була. Һуңғараҡ уға төҙәтмәләр индерелә һәм тулыландырыла, һәм 1865 йылда китап баҫылып сыға. Шунан бирле «Әлисәнең Сәйерстандағы мажаралары» әкиәтенең төрлө версиялары донъя йөҙөндәге башҡа телдәрҙә сығып тора. Льюис Кэрроллдың Элис тураһындағы донъяның төрлө телдәренә тәржемә ителгән әкиәттәр араһында башҡорт телендә лә бар. Беренсе тәржемә урыҫ телендә ғәҙәти ҡулланылған «Алиса в Стране чудес» тигән атамаға тулыһынса ярашлы «Алиса мөғжизәләр илендә» тип аталып сыҡҡан. 2017 йылда әкиәт инглиз теленә ярашлы «Әлисәнең Сәйерстандағы мажаралары» (инглизсә Alice’s Adventures in Wonderland) тигән исем менән Ирландияла баҫылып сыға. Уны яҙыусы Гүзәл Ситдиҡова консультант-мөхәррир Виктор Фет етәкселегендә башҡорт теленә тәржемә иткән. ↪ дауамы… Архив • Кандидаттар • Төҙәтеү Шуларҙы беләһегеҙме? Бөйөк Ватан һуғышында дөйөм алғанда бер батальон һәм ике рота дошманды юҡ иткән снайпер Әхәт Әхмәтйәновҡа «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелмәй ҡала, һәм уға хәҙерге ваҡытта һәйкәл дә ҡуйылмаған. 1977 йылғы Төньяҡ ҡотопҡа «Ленин» атом боҙватҡысының легендар экспедицияһы составында Башҡортостандан барлығы өс кеше була, шуларҙың береһе Фидус Әсхәҙуллин СССР флагын ҡотопта урынлаштырыуҙа ҡатнаша. 1979 йылдың 25 декабрендә Афған һуғышы башлана. Кубала Яңы йыл алдынан бөтә һауыт-һабаны һыу менән тултыралар һәм, сәғәт төнгө 12 тулғас, һыуҙы тәҙрәнән һибәләр. Йыл буйына изгелек, татыулыҡ, уңыш юлдаш булһын өсөн сәғәт 12 тапҡыр һуҡҡансы 12 виноград ашайҙар. 1993 йылдың 12 декабрендә Мортаза Рәхимов Башҡортостан Республикаһының Президенты вазифаһына һайлана. Балыҡтарҙың төрөлөлөгө буйынса Рәсәйҙә Амурға еткән йылға юҡ, бында 139 төр балыҡ йәшәй. Архив • Тәҡдим • Төҙәтеү Һайланған исемлек һәм портал Һуңғы сифатлы мәҡәлә: Ерошин Анатолий Емельянович. Һуңғы һайланған портал: Башҡортостан ауылдары. Сифатлы мәҡәләләр (17) | Исемлектәр һәм порталдар (1, 1) | Үҙгәртеү

Яңы мәҡәлә Мәҡәлә оҫтаһы | Тиҙ башланғыс Бөгөн: 9 октябрь ♦ Кисәге: 8 октябрь ♦ Иртәгә: 10 октябрь ♦ Барлыҡ көндәр ♦ Байрамдар һәм иҫтәлекле даталар Халыҡ-ара Ер: Почта көнө. Астрономия көнө. Ҡыҙыҡлы ваҡиғалар көнө. Йомортҡа көнө (октябрҙең икенсе йомаһы). Милли АҠШ: Нанотехнологиялар көнө. Германия: Өләсәйҙәр көнө. Рәсәй Федерацияһы: Рәсәйҙең хәрби дан көнө. Кавказ өсөн алышта совет ғәскәрҙәренең немец-фашист ғәскәрҙәрен ҡыйратыуы (1943). Уганда: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө. Һөнәри Рәсәй Федерацияһы: Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығын Махсус янғын һағы көнө. Әрмәнстан: Альпинистар көнө. 9 октябрь юбилярҙары Хоҙайбирҙин Шәһит Әхмәт улы (1896—21.12.1925), Башҡорт АССР-ының партия һәм дәүләт эшмәкәре, журналист һәм яҙыусы. Беренсе донъя һәм граждандар һуғыштарында ҡатнашыусы. 1921—1924 йылдарҙа Башҡортостан Үҙәк Башҡарма Комитеты Рәйесе, РКП (б)-ның Башҡортостан өлкә комитетының сәйәси секретары, Башҡорт АССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы Рәйесе урынбаҫары; Башҡорт телен бойомға ашырыу буйынса комиссия рәйесе. Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1921). Буянов Иван Фёдорович (1926—30.04.1976), механизатор. 1961—1971 йылдарҙа Күгәрсен районы «Октябрь» совхозы комбайнеры. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). Сығышы менән ошо райондың Арҙат ауылынан. тулы исемлек   Плечной Александр Львович (1946), инженер. 1972 йылдан Өфө моторҙар эшләү заводының һәм Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенең технологы, техник контроль бюроһы начальнигы, баш инженер урынбаҫары, техник директор урынбаҫары, 2011—2015 йылдарҙа — генераль директор урынбаҫары—сифат буйынса директор. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған машиналар эшләүсеһе (2000). СССР Авиация сәнәғәте министрлығының сифат отличнигы (1984). Почётлы моторҙар эшләүсе (2008). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан. Григорьев Юрий Николаевич (1951), рәссам, график, педагог, йәмәғәтсе. 1977 йылдан Өфөнөң 1-се сәнғәт мәктәбе, 1989 йылдан А. А. Кузнецов исемендәге 1-се балалар художество мәктәбе уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта 2002—2012 йылдарҙа Республика мәғариф буйынса уҡытыу-методик үҙәгенең өлкән методисы. 2000 йылдан Рәсәйҙең Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2001). Һынлы сәнғәт йәмғиәте рәйесе (1990). Сығышы менән хәҙерге Украинаның Львов өлкәһе Самбор ҡалаһынан. Новокшенов Виктор Юрьевич (1951), математик-ғалим. 1974 йылдан СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының һәм хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәгенең Математика институты ғилми хеҙмәткәре, 1981 йылдан өлкән, 1988 йылдан – төп, 1994 йылдан һәм 2014 йылда – баш ғилми хеҙмәткәр; 1997 йылдан математика-физика бүлеге мөдире; бер үк ваҡытта 1976—1979 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты hәм 1996—2013 йылдарҙа Өфө дәүләт авиация техник университеты уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (2001), физика-математика фәндәре докторы (1988), профессор (1996). Яҡшы мәҡәлә Башҡортостан Республикаһы биш тәбиғәт зонаға: урман, урманлы дала, дала, таулы-урманлы һәм таулы-урманлы дала зоналарына бүленә. Һәр зонаның климаты, һыу ресурстары, үҫемлектәр һәм хайуандар донъяһы, шулай уҡ тупраҡтың бер-береһенә йоғонто яһаусы билдәле бер үҙенҫәлектре бар. Был зона Башҡортостандың төньяғында урынлашҡан һәм ҡитға климаты менән айырылып тора. Уртаса йыллыҡ температура көнбайышта 2,4°-тан көнсығышта 0,8°-ҡа тиклем үҙгәрә. Уртаса йыллыҡ яуым-төшөм 500-ҙән 799 миллиметрғаса етә. Урман зонаһы хужалыҡ эшмәкәрлеге йоғонтоһонда, атап әйткәндә, ағас ҡырҡыуҙан, бик ныҡ үҙгәреш кисергән. Ҡырҡылған ерҙәрҙә икенсел урмандар, башлыса, ҡайын, йүкә, уҫаҡтан торған урмандар үҫә. Был зонала майҙандың яртыһы тиерлек һөрөнтө ер өлөшөнә тура килә. Бындай төбәктәрҙә антропоген ландшафт өҫтөнлөк итә. Кеше тәьҫиренән тупраҡтың составы ла аҡрынлап үҙгәрә бара. Унда яйлап ҡына булһа ла серемтә ҡатламы ҡалыная. Урман зонаһында кеше ҡулы теймәгән ландшафт майҙандары тәбиғәт ҡомартҡыһы итеп һаҡлана һәм ҡурсалана. Улар иҫәбенә Краснокама районының үҙәге Николо-Берёзовка ауылы тирәһендәге ҡарағай һәм шыршы урмандары, Дүртөйлө районының Венеция ауылы эргәһендәге ҡарағай урманы инә. ↪ д а у а м ы… Архив • Кандидаттар • Төҙәтеү

Дәреслек	Китапхана	Өҙөмтә	Һүҙлек	Милек	Викидата	Яңылыҡтар	Мета	Инкубатор	Төрҙәр	Сәйәхәт	Университет